Her sabah, kendi kaynaklarından bir yapay zekâ haber özeti

Bir günlük haber özeti, adını hak etmek için ne ister

Adını hak eden kişisel bir günlük haber özetinin dört şartı var: kaynakları sen seçersin, link listesi yerine yazılı bir özet gelir, düzeltmelerinden öğrenir ve sesli bir sürümü olur. Biri eksikse elinde yine bir toplama aracı kalır: malzeme bol, ayıklayan yok.

• Senin kaynakların: takip ettiğin yayınlar, sektör bültenlerin, izlediğin konular için kurduğun aramalar. Herkes için hazırlanmış bir editör seçkisi değil.
• Liste değil özet: birinin hepsini okuyup kısa halini yazması gerekir. Kırk başlığı tek tek elemek özet değil, sana kalan fazladan bir iştir.
• Öğrenme: bir konuda daha teknik anlatım istediysen yarınki özet bunu hatırlamalı. Yoksa herkese aynı gelen, genel geçer bir metin olur.
• Ses: arabada ya da kahvaltıda çalamadığın bir özet değerinin yarısını kaybeder.

Günlük haber özeti neye benzer: bir örnek

Soyut tanımlar bir özeti değerlendirmene yaramaz; o yüzden aşağıda gerçek bir özetin nasıl göründüğü var, haberler hayal ürünü. Her maddenin üç parçası var: bir iki cümlelik haber, bu haberin neden senin özetine girdiğini söyleyen bir satır ve kaynağın linki. Sabahki özetin tamamı 600 ile 1.200 kelime arası olur, kurduğun klasörlere göre gruplanır ve iki ila beş dakikada okunur; sesli sürüm 2 ile 20 dakika arası, süreyi sen seçersin.

Özeti senin yapan asıl şey o “neden” satırı. Senin konularından ve geri bildirimlerinden yazılır; yani aynı haber iki kişinin özetinde iki ayrı nedenle çıkar, ya da birinde çıkar diğerinde çıkmaz. Yanlışsa tek dokunuşla söylersin, yarınki özet o düzeltmeyle yazılır.

• “Enerji politikası” klasöründen: düzenleyici kurumun şebeke tarifeleri için açtığı görüş alma süreci cuma günü sona eriyor; iki bültenin de yazmış, özet ikisini tek paragrafta birleştiriyor ve iki linki de tutuyor. Neden burada: “düzenleme” konusunu yakından izliyorsun ve geçen hafta “daha teknik” dedin.
• “Rakipler” aramandan: bir rakip bu sabah fiyat değişikliği duyurdu. Neden burada: onun adına kurduğun arama bunu hiçbir bültenden önce buldu ve o konuyu hiç susturmadın.
• “Okuma” klasöründen: en sevdiğin Substack'in dün yayımladığı uzaktan çalışma yazısı, üç cümlede özetlenmiş. Neden burada: o yazarın son iki yazısına yüksek puan verdin, özet ona bir yer ayırıyor; ama sonda, çünkü acelesi olan bir haber değil.

Bildik araçlar son adımı neden atmıyor

Google Alerts, bültenler ve RSS okuyucular hep aynı yerde takılıyor: hiçbiri özeti senin yerine yazmıyor. Google Alerts, bir konu için Google'da yeni sonuç çıktığında e-posta gönderir: linki getirir, özetlemez. Bültenler iş e-postanın gelen kutusunda, diğer her şeyin arasında birikir; “sonra” okunmak üzere, yani hiç. RSS okuyucu seni iki yüz okunmamış başlıkla karşılar, ayıklamayı sana bırakır.

Toplama aracı olarak hepsi iyi. Ama özet, toplamadan sonra gelen iştir: okumak, seçmek, yazmak. Senin sırtında kalan da tam olarak bu adım.

Patron ayrıcalığından kişisel araca

Günlük özet eskiden bir ekip işiydi: biri şafakta gazeteleri okur, saat 8'de özeti patronun masasına bırakırdı. Bu düzenin çarkı kurumsal sözleşmelerle dönüyordu; tek kişiye göre küçülmüyordu — kimse tek kişi için basın bürosu tutmaz.

Proofite o işi tek kişi için yapıyor. Ayda 9,99 € (ABD'den bakıyorsan 9,99 dolar), yalnızca aylık; yıllık plan yok, satış görüşmesi yok; deneme 5 gün sürüyor, kredi kartı gerekmiyor. Bir sektörü izleyen profesyonel için — düzenlemeler, rakipler, müşteriler — ve günün ilk toplantısına olup biteni bilerek girmek isteyen herkes için. Ritüel aynı ritüel; değişen, buna artık kimin gücünün yettiği.

Özet aslında nasıl hazırlanıyor

Özet üç aşamada çıkıyor: kaynakların toplar, yapay zekâ yazar, geri bildirimlerin düzeltir. Her konunun in.proofite.com üzerinde gerçek bir e-posta adresi olan kendi klasörü var — bültenlere iş adresinle değil, o adresle abone olursun. Akışları sitenin adresini yapıştırarak eklersin, akışı sistem kendisi bulur; sürekli web aramaları kendi kendine çalışır, iki türü var: haber ya da genel arama. Yolda bir link gözüne çarptıysa telefonundan paylaş; o link bir sonraki özete mutlaka giriyor.

Özet hazır olduğunda bildirim gelir. Geri bildirim açık ve konu bazlı: vergi politikasında “daha teknik” demek yalnızca vergi politikasının anlatılma biçimini değiştirir. Seni izleyen bir algoritma yok — yalnızca söylediğin sayılır. Kaynaklarının dışında kalan bir konuya ihtiyacın olursa derinlemesine inceleme isteyebilirsin; bir sonraki özetin içinde gelir.

Arabada çalabildiğin özet

Her özet aynı zamanda bir podcast bölümü olarak geliyor: doğal bir ses, radyo sunucusu tavrıyla okuyor; süreyi sen belirliyorsun, 2 ile 20 dakika arası. Açılış jingle'ı var, kısa haberlerden önce müzikli bir geçiş var, bir de park ettikten sonra bakman için kaynak linklerini içeren bölüm notları.

Podcast akışı sana özel, kendi adresin var: zaten kullandığın podcast uygulamasına yapıştırırsın, özet diğer programlarının arasına girer. En çok da yolda işine yarıyor: kontağı çevirip çal tuşuna basıyorsun, park ettiğinde sektöründe ne olduğunu biliyorsun. 11 dilde çalışıyor — Türkçe, İngilizce, İtalyanca, İspanyolca, Almanca ve 6 dil daha — hep doğal bir sesle.